Kumık mitolojisinde kadın suretleri

Kumık mitolojisinde kadın suretleri değişik ruhlar şeklinde karşımıza çıkar.
.
       

Ullu Ana (‘Ulu Ana’) – Kökleri ilk çağlardaki totem inanışlara kadar inen en eski suretlerden biridir. Totemizmin esası kan akrabalığı ilişkilerinin her türlü doğa olayı ile bağdaştırılmasına dayanır.

Bu dünya görüşüne göre insanın sadece öz anası yoktu, aynı zamanda tüm topluluğun anası olan bir anası vardı. 

Bu kadın topluluk içinde yaşayan en yaşlı kadın idi. Daha sonraları toplumdaki liderlik konumu ‘Ulu Ata’ya, baba tarafından erkeğe geçmiştir.

Sutk’atın – Orman ruhu. Yerleşim yerlerinin yakınında geceleri dolaşan bir kadın olarak tasavvur edilirdi. Yağmur duası yapılırken ona yakarılırdı.

Araştırmacıların görüşüne göre bu suretin esasında eski bereket tanrıçası yatar. Buna benzer inanışların izleri bir çok Türk halkında muhafaza edilmiştir.

Zemire – Bereket tanrıçası. İslamiyet öncesine ait olan bu tanrıça işlev bakımından Sutk’atın’a yakın özellikler taşırdı. Şişman ve iri bir kadın şeklinde tasavvur edilirdi.

Yağmur duasında ona da hitap edilirdi, çünki eski pagan tanrılar evreninde Zemire yağmur tanrıçası olarak bilinirdi. Dua töreni genç kızlar tarafından kuraklık zamanlarında yapılırdı.

Ağaç bir pano üzerine kömürle çizilmiş kadın betimlemesi taşıyan kızlar büyülü, özel bir şarkı söylerlerdi.

Suv Anası (‘Su Ana’) – Suyun ruhu. Uzun boylu ve fiziksel olarak çok güçlü bir kadın olarak tasavvur edilirdi. 

Suv Babası (‘Su Dede’) ve Suv İyase adında oğullarından oluşan bir ailesi vardı. 

Gece yarısı çocuklarını banyo yaptırmaya çıkardı. 

Suv Anası, insanlara sadece karanlıkta görünürdü. 

Nehir kıyısında oturur, saçlarını tarardı. 

Suya dikkatsizce yakalaşan birisi Suv Anası’nı kızdırabilirdi, o da bu insanı darbe ile sağır edebilir, hatta suda boğabilirdi.

Bunun dışında kuraklık ve hastalıklar da salabilirdi. 

Bu nedenle Kumıklar karanlıkta suya giderken okşayıcı sözler söyleyerek Suv Anası’nı hoşnut tutmaya çalışırlardı.

K’an-Tuluk (‘Burdük, kanla dolu’) 

 Avrupa’da görülen vampir türü şeytani suret. 

Bu ruh geceyarısından sonra kötü kadının mezarından çıkar ve av aramaya başlardı.

Kumıkların inanışına göre vücudu öyle ince bir deri ile kaplıydı ki en ufak temasta yırtılırdı ve etrafa kan sıçramaya başlardı.

Böylesi bir kan insan vücuduna girdiğinde tedavi edilemez yaralar açar, ardından da ölüme neden olurdu.
.       
Çok dağınık olsa da Kumıklarda Er-Anası (‘Yer Ana’, ‘Yerin Sahibesi’) adlı çok eski bir tanrıça hakkında izler de görülmektedir.

Geleneksel olarak bu bir tanrıça idi, ancak bazı Kumık mitlerinde uzun bacaklı bir erkek tanrı olarak da karşımıza çıkar.

Haber Kaynağım :
http://turkish.ruvr.ru/